คนที่ศึกษาเกี่ยวกับศิลปะต้องมีความรู้พื้นฐานทั่วไปเสียก่อน หากไม่รู้ความหมายของศิลปะ ก็เป็นเรื่องยากที่จะศึกษา และอาจทำให้ผลงานไม่สมบูรณ์เท่าที่ควร เนื่องจากไม่เข้าใจเกี่ยวกับองค์ประกอบทางศิลปะ บทความนี้จะมาจำแนกว่าศิลปะแบ่งออกได้กี่รูปแบบ อะไรบ้าง
รู้จักกับ ศิลปะ
คำว่าศิลปะมีคำจำกัดความที่ไม่แน่นอนนัก เนื่องจากสามารถกล่าวได้หลายความหมายตามนักปราชญ์ กวี นักการศึกษา ศิลปะคืองานซึ่งสร้างโดยมนุษย์และมีรูปแบบความคิดแปลกใหม่เสมอ ทฤษฎีเกี่ยวกับศิลปะของสมัยหนึ่งอาจต่างจากอีกสมัยหนึ่ง บางครั้งก็ขัดแย้งกัน แต่ไม่ว่าจะทฤษฎีไหนล้วนเกิดหลังสร้างผลงานเสร็จแล้วถูกเปลี่ยนแปลงจนก้าวหน้า สวยงามมากกว่าเดิม อีกทั้งช่วยให้การศึกษาสะดวกขึ้น ครอบคลุมกว้างขวางทุกแขนงของศิลปะ หากต้องการทราบถึงความหมาย ก็ไม่สามารถกล่าวเฉพาะเจาะจงได้ อยู่ที่ทัศนะและความคิดของเหล่านักปราชญ์ โดยกำหนดความคิดด้านศิลปะไม่เหมือนกันในแต่ละยุค รวมถึงวิธีการนำไปใช้งาน
การแบ่งสาขาและประเภทศิลปะ
ลักษณะการแบ่งสาขาและประเภทศิลปะนั้นจะมีอยู่หลายวิธีด้วยกัน ซึ่งสามารถกล่าวได้ดังต่อไปนี้
- แบ่งตามจุดประสงค์การสร้างผลงาน
- ประยุกต์ศิลป์ เป็นการใช้ประโยชน์จากศิลปะที่นอกเหนือจากการชมความงามโดยตรง ตัวอย่างเช่น ลวดลายสำหรับตกแต่งเครื่องเรือน อาคาร สีสัน รูปทรง ของสินค้าทางอุตสาหกรรม เพื่อให้ผู้บริโภคเกิดความพอใจ รวมถึงนำไปใช้งานในชีวิตประจำวันได้ด้วย
- วิจิตรศิลป์ เป็นการสร้างงานเพื่อให้ผู้ชมเกิดอารมณ์สุนทรียภาพ ความสะเทือนใจ ประสบการณ์ใหม่ ความประเทืองปัญญา และอื่น ๆ
- แบ่งตามการแสดงออก
- ประติมากรรม คือการแสดงออกโดยใช้ปริมาตรรูปทรงและวัสดุ
- วรรณกรรม คือการใช้ภาษาในการแสดงออก
- จิตรกรรม เป็นการแสดงออกโดยใช้แผ่นภาพ 2 มิติ เงา แสง และสี
- นาฏกรรมและดนตรี คือการใช้การเคลื่อนไหวร่างกายและเสียงในการแสดงออก
- แบ่งตามการสัมผัส
มาจากการรับรู้ของมนุษย์ซึ่งประกอบด้วยตา จมูก กาย ลิ้น และตา โดยสัมผัสอย่างพึงใจได้สองทางสูงสุดคือตากับหู สามารถแบ่งออกเป็น 3 สาขา ได้แก่
- โสตศิลป์ เป็นการสัมผัสผ่านการฟัง นั่นคือ วรรณกรรมและดนตรี
- ทัศนศิลป์ เป็นการสัมผัสผ่านการมองด้วยตา ได้แก่ ประติมากรรม จิตรกรรม สถาปัตยกรรม และภาพพิมพ์
- โสตทัศนศิลป์ คือการสัมผัสผ่านการมองด้วยตาพร้อมกับการฟัง ได้แก่ ภาพยนตร์ โดยผสมผสานระหว่างทัศนศิลป์ ดนตรี และวรรณกรรม บางแห่งก็เรียกแขนงของศิลปะนี้ว่า เรียกว่า ศิลปะผสม
จากบทความทำให้ผู้อ่านทุกคนทราบว่าศิลปะสามารถแบ่งแยกเป็นอะไรได้บ้าง แล้วลักษณะของแต่ละประเภทเป็นอย่างไร ซึ่งศิลปะเป็นสิ่งที่มีคุณค่าทางจิตใจและอยู่กับมนุษย์มานานมาก ถูกพัฒนาอย่างต่อเนื่องรวมไปถึงความรู้ด้านศิลปะที่เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ จนทำให้มีผลงานมากมายหลายแบบให้รับชมในปัจจุบัน สามารถสัมผัสได้ผ่านตาและหู
