หลังจากที่เราได้ไปเที่ยวชมวัดเก่าริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่อยู่ฝั่งธนบุรีกันมาซะเยอะ ทั้งวัดอรุณ, วัดกัลยาฯ และวัดโมลีฯ ที่นี้เราลองข้ามฝั่งน้ำมาชมวัดเก่าฝั่งพระนครกันบ้าง วัดที่เราจะแนะนำในครั้งนี้ ได้แก่ วัดราชาธิวาส ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ฝั่งตะวันออกหรือฝั่งพระนคร ห่างจากสนามหลวงสองกิโลเมตรเศษไปทางเหนือ ลักษณะพื้นที่เป็นที่ราบ น้ำท่วมถึงเป็นบางส่วน มีถนนใหญ่ผ่านกลางวัด (ถนนสามเสน ๙ หรือซอยวัดราชา) จากถนนสามเสนถึงแม่น้ำเจ้าพระยา ภายในบริเวณวัดมีสิ่งก่อสร้างและถนนเชื่อมต่อถึงกัน
ตามประวัติของวัดราชาธิวาสนี้ น่าจะเป็นวัดเก่าแก่มาตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้ว โดยใช้ชื่อวัดเดิมว่า “วัดสมอราย” ต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์ วัดสมอรายหรือวัดราชาธิวาสถูกปฏิสังขรณ์ซ่อมแซมต่อเนื่องกันมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 3 จนลุล่วงมาถึงสมัยรัชกาลที่ 4 ได้ทรงปฏิสังขรณ์ใหม่แล้วพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดราชาธิวาสวิหาร” มีความหมายว่า “วัดอันเป็นที่ประทับของพระราชา”
หากแต่สิ่งก่อสร้างที่ปรากฏให้เห็นด้วยตาเนื้อในปัจจุบัน ล้วนเป็นงานก่อสร้างที่ส่วนมากสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เสียเป็นส่วนมาก สิ่งที่เป็นไฮไลต์ทางศิลป์ของวัดแห่งนี้ ได้แก่ พระอุโบสถที่สร้างเลียนแบบสถาปัตยกรรมแบบเขมร ผู้ออกแบบพระอุโบสถหลังนี้ได้แก่สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ตัวพระอุโบสถมีห้องสามตอนคือ ห้องหน้าเป็นระเบียง ห้องกลางเป็นห้องพิธี มีพระสัมพุทธพรรณีเป็นพระประธานของห้องนี้ โดยฉากหลังของพระสัมพุทธพรรณีมีนพปฎลมหาเศวตฉัตร (ร. 5 หล่อพระราชทาน) ตั้งกันอยู่ หลังพระประธานเป็นซุ้มคูหาที่คงเป็นสัดส่วนขอพระอุโบสถหลังเดิมโดยมีพระพุทธรูปเดิมประดิษฐานอยู่ถึง 3 องค์ ในห้องกลางนี้นอกจากจะเป็นที่ประดิษฐานพระประธานของพระอุโบสถแล้วยังมีภาพจิตรกรรมฝาผนังภายในแสดงเรื่องพระเวสสันดรชาดก ฝีพระหัตถ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ทรงเป็นผู้ร่างภาพ และให้ ศ. ซี. ริโกลี (C. Rigoli) จิตรกรชาวอิตาเลียน เป็นผู้เขียนด้วยการใช้สีปูนเปียก (Fresco)
จากที่กล่าวไปจะเห็นได้ว่างานสถาปัตยกรรมรวมไปถึงงานจิตรกรรมของวัดราชาฯนั้นนับว่ามีเอกลักษณ์เป็นอย่างมาก เพราะมีน้อยวัดในกรุงเทพที่จะมีช่างชาวต่างประเทศเป็นผู้วาดขึ้นด้วยเทคนิคอย่างต่างประเทศ วัดราขาฯ จึงนับเป็นตัวอย่างของวัดไทยที่มีทัศนศิลป์อันเป็นเอกลักษณ์ แตกต่างไม่เหมือนวัดใด ควรค่าแก่ผู้สนใจทางศิลปะทั้งตะวันออกประสมตะวันตกมาเยี่ยมชมให้ได้สักครั้งหนึ่ง
