หากเราเรียนรู้ประวัติศาสตร์ จะทราบกันดีอยุ่แล้วว่าความสัมพันธ์ระหว่างไทยและประเทศเพื่อนบ้านนั้นอาจจะไม่ได้ดีสกเท่าไหร่ในอดีต เนื่องจากว่าเป็นช่วงเวลาแห่งการขยายอาณาเขต ช่วงยุคสมัยใด ประเทศไหนมีความสามารถก็มักจะขยายเขตอยู่เสมอ จึงทำให้เกิดศิลปวัฒนธรรมที่ปรากฏอยู่ อย่างประเทศเขมร ที่เรามักจะพบหลักฐานทางโบราณคดี ว่ามีการยึดครองประเทศไทยในช่วงหนึ่ง จากรูปแบบศิลปะบนโบราณสถานต่างๆ ใครที่อยากจะศึกษาหรือเที่ยวชมศิลปะเขมรต้อง 5 สถานที่ชมศิลปะเขมรบนแผ่นดินไทย
- ปราสาทเมืองสิงห์ กาญจนบุรี
หนึ่งในอุทยานประวัติศาสตร์ของประเทศไทย ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำแควน้อยทางทิศเหนือในเขตตำบลสิงห์ อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี แวดล้อมด้วยทิวเขาเป็นแนวยาวอยู่โดยรอบ ลักษณะผังเมืองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กำแพงเมืองก่อด้วยศิลาแลง มีประตูเข้าออก 4 ด้าน มีคูน้ำคันดินล้อมรอบ ภายในเมืองมีสระน้ำ 6 สระ กล่าวว่าสถาปัตยกรรมและปฏิมากรรม คล้ายคลึงกับของสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ. 1720 – 1780) กษัตริย์นักสร้างปราสาทแห่งขอม พบศิลปกรรมที่สำคัญยิ่งคือพระพุทธรูปนาคปรก พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร และ นางปรัชญาปารมิตา และยังพบรูปพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเปล่งรัศมีอีกองค์หนึ่ง รูปลักษณ์คล้ายกับที่พบในประเทศกัมพูชา
- ปราสาทเมืองสิงห์ กาญจนบุรี
ตั้งอยู่บนฝั่งแม่น้ำแควน้อยทางทิศเหนือในเขตตำบลสิงห์ อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี แวดล้อมด้วยทิวเขาเป็นแนวยาวอยู่โดยรอบ ปราสาทเมืองสิงห์ มีจุดมุ่งหมายสร้างขึ้นเพื่อเป็นพุทธศาสนสถานในพุทธศาสนา นิกายมหายาน ราสาทเมืองสิงห์นี้กล่าวว่าสถาปัตยกรรมและปฏิมากรรม คล้ายคลึงกับของสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ. 1720 – 1780) กษัตริย์นักสร้างปราสาทแห่งขอม จากการขุดแต่งของกรมศิลปากร พบศิลปกรรมที่สำคัญยิ่งคือพระพุทธรูปนาคปรก พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร และ นางปรัชญาปารมิตา และยังพบรูปพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรเปล่งรัศมีอีกองค์หนึ่ง รูปลักษณ์คล้ายกับที่พบในประเทศกัมพูชา
- พระปรางค์สามยอด ลพบุรี
เป็นโบราณสถานและ แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่สำคัญแห่งหนึ่งของจังหวัดลพบุรี ลักษณะเป็นปราสาทขอมในศิลปะบายน (พ.ศ. 1720 – 1773) โครงสร้างเป็นศิลาแลงประดับปูนปั้น สร้างขึ้นในรัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (ครองราชย์ พ.ศ. 1724 – ป. 1757) เพื่อเป็นพุทธสถานในลัทธิวัชรยานประจำเมืองละโว้หรือลพบุรี ซึ่งในขณะนั้นเป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรขอม นับว่าเป็นปราสาทขอมโบราณที่เต็มเปี่ยมไปด้วยศิลปะและวัฒนธรรมแบบขอมโบราณที่ยังคงสมบูรณ์และเป็นแหล่งเรียนรู้ทางด้านประวัติศาสตร์มาจนถึงปัจจุบัน
และนี่ก็เป็น 3 สถานที่ขมศิลปะเขมรบนแผ่นดินไทย เราจะเห็นได้ว่าจะพบที่จังหวัดกาญจนบุรี นั่นแสดงให้เห็นว่าเขมรได้ขยายอาณาเขตเข้ามาค่อนข้างไกล แสดงถึงพระปรีชาสามารถของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ได้เป็นอย่างดี
